Het model onderscheidt twee aspecten: invloed en afstand. In deze Filosofische Bijsluiter ga ik in op het tweede aspect. Wat kenmerkt samen-gedrag?

Samen-gedrag is gericht op het zich verbinden met elkaar, het benadrukt de overeenkomsten. De gesprekspartners laten merken zich te herkennen in elkaars situatie of eigenheid. Ze delen ervaringen en meningen en gebruiken ‘we’ taal. Non-verbaal kun je denken aan een zekere mate van afstemming van bewegingen, mimiek en stemintonatie. Dit gebeurt meestal onbewust. Je kunt dit zien als twee gesprekspartners elkaar toenaderen en elkaars houding spiegelen.

Leary spreekt over ‘tegen’gedrag en ‘samen’gedrag. Tegen-gedrag zal eerder een botsing uitlokken. Het benadrukt de verschillen, het schept hierdoor afstand. ‘Ik ben anders dan jij’. Binnen een overlegsituatie heeft dit (onder meer) te maken met de mate waarin iemand zich ‘tegenover’ de inbreng van anderen opstelt. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in agressief of opstandig gedrag waarbij anderen worden gezien als groepsleden die ‘tegenwerken’ of de ander in een bepaalde richting willen duwen.

Strikt genomen spreekt het model geen waardering uit over de bijdrage van een teamlid. De Roos van Leary spreekt hier over ‘samen-’ en ‘tegen’-gedrag en niet over samen- of tegenwerking.‘Tegen’ is niet per definitie minder geschikt dan ‘samen’. Omdat we de Roos van Leary ook hanteren als instrument om een goede samenwerking te bevorderen, kan dit woord verwarrend werken. Het is dus niet zo dat enige mate van ‘tegen’gedrag het groepsproces belemmert. Competitief gedrag bijvoorbeeld kan standpunten verhelderen en anderen uitdagen wat meer stelling te nemen. In dit verband zou je kunnen spreken van ‘tegenover’ gedrag, waardoor verschillen duidelijk worden.

Wel is het zo dat een goede samenwerking baat heeft bij het vermijden van extremen. Een pittige discussie is prima, maar als het uitloopt op ruzie gaat het mis. Saamhorigheid is prima, maar te veel volgzaamheid leidt tot een mutsige werksfeer. Ook wordt samen- en tegengedrag ten onrechte gelijkgesteld aan vriendelijk of onvriendelijk. Samen-gedrag en vriendschappelijkheid liggen in elkaars verlengde, en het is logisch dat hier ook meer vriendelijk gedrag wordt uitgewisseld. De teamleden lachen meer met elkaar en gedragen zich innemend. Gedrag waarmee iemand zich onderscheid en tegenstand uitlokt kan echter wel degelijk vriendelijk gebracht worden.

The post Roos van Leary: samengedrag appeared first on SjaakVane.nl.

Je kunt letten op de mate waarin iemands ideeën nagevolgd worden, niet vanwege het idee zelf maar omdat juist die persoon het naar voren brengt. Het is nu eenmaal zo dat in een groep verwachtingen spelen waardoor verschillend gewicht wordt toegekend aan elkaars meningen. Oh, daar heb jij vast wel verstand van? Of: jouw mening telt niet want je werkt hier nog maar kort.
Van forse mannen wordt meer invloed verwacht dan van kleine vrouwen. Het bewegingspatroon speelt echter een doorslaggevende rol. Daarmee kun je de eerste indruk versterken of ontkrachten. Een invloedrijk groepslid voert dus niet altijd de boventoon. Non-verbaal kan een persoon (juist) veel invloed hebben als hij zwijgt. Soms wacht dit groepslid af en spreekt zich als laatste, met enige autoriteit, over het onderwerp uit. Het gaat hem om het scoren, niet om het balbezit.

Leary’s model richt zich op ‘de mate van sturing’ die aan een groepslid kan worden toegeschreven uitgedrukt in de termen:‘boven’ of ‘onder’ gedrag. Dit correspondeert met de bovenste respectievelijk de onderste segmenten in de ‘Roos’. Het gaat Leary er niet om het gedrag te waarderen: ‘boven’ gedrag is niet beter dan ‘onder’ gedrag. Soms is het handig om juist onder-gedrag aan te nemen, niet uit volgzaamheid maar uit een bewuste keuze.

In dit verband duikt wel eens de term ‘charismatisch leider’ op als iemand die ‘van nature’ een zekere uitstraling heeft. Zowel managers als profvoetballers pronken met die aanduiding. Soms leeft de opvatting dat invloedrijk-zijn een aangeboren eigenschap is.De Roos van Leary spreekt zich daar strikt genomen niet over uit. Het gedragsmodel richt zich op een typering van verschillende communciatiestijlen. De onderliggende opvatting is wel dat ieder mens zijn gedragsrepertoire kan uitbreiden en er dus niet zoiets bestaat als ‘geboren leiders’ en dito volgers. Dat sluit niet uit dat de een zich gemakkelijker invloedrijk gedrag eigen kan maken dan de ander. De kracht van het model ligt echter in de dynamische benadering van het groepsproces. De verschillende posities liggen niet vast maar verschillen per situatie. Telkens opnieuw worden ideeën naar voren gebracht en de spreekruimte en leefruimte verdeeld. De taart is begrensd: wat de een neemt moet de ander laten.

The post Roos van Leary: invloed appeared first on SjaakVane.nl.

Het eerste concept is dat van de Communal Sharing (CS) – het belangeloos delen met de leden van de groep. Ieder groepslid heeft hierbij gelijke toegang tot de hulpbronnen. Denk hierbij aan een gezinsmaaltijd; ieder neemt wat hij nodig heeft, zonder dat een tegenprestatie wordt verwacht. Het opruimen na afloop is eveneens een gemeenschappelijke taak. De groep ontleent zijn identiteit aan gezamenlijke kenmerken. Welke dat zijn kan verschillen. Bloedverwanten, lotgenoten, fanclubs, schoolkameraden of leeftijdsgenoten, zijn voorbeelden hiervan. Gezamenlijk neemt men een bepaalde taak op de schouders.

Het is het idee van het keukentafeloverleg, kenmerkend voor de boerderij waar het werk een gezinsaangelegenheid is (of was) waarbij ieder doet wat ie kan.
Een recent voorbeeld is het gratis delen van informatie, via Wikipedia of Open Source Software, zoals het populaire WordPress. Over de hele wereld werken vrijwilligers belangeloos aan dergelijke projecten. De informatie op het World Wide Web moet voor iedereen toegankelijk zijn, is hun ideaal. Het internet is van ons allemaal.

The post Communal Sharing appeared first on SjaakVane.nl.

Flexen kun je leren, al kom ik het weinig tegen in trainingsland. De mentale component daarvan houdt in dat je soepel kunt schakelen tussen verschillende conceptuele niveaus. Dat je snel doorhebt dat je overlegt over een concreet probleem dat om een oplossing vraagt, of brainstormt over een abstract idee. Dat je in de pauze praat over voetbal en in een vergadering over ambidextries management.

Een voorbeeld van mentale vingervlugheid is het bedenken van metaforen. Beeldspraak vraagt immers dat je iets abstracts verbindt met een concreet beeld. Strikt genomen maak je daarbij een taalfout. Wie zegt dat iemand in ‘een eenzame baan om de aarde cirkelt’, spreekt letterlijk onzin. We begrijpen de figuurlijke betekenis van deze nonsens doordat we iets kunnen overplaatsen van het ene domein in het andere.

Ik heb veel studenten uitgedaagd om in persoonlijke metaforen te durven denken. De volgende invulzin dwingt daartoe: Ik voel me als (concreet voorwerp) op het moment dat (concrete situatie). Het leverde pareltjes op. Sommige tamelijk down-to-earth, zoals: ik voel me als een keeper op het moment dat Christiano Ronaldo een penalty neemt. Andere dramatisch: ik voel me als een natte zakdoek die wacht tot hij wordt opgeraapt. En sommige raadselachtig zoals: ik voel me als een bladblazer in de herfst.

Zo kun je als Flexwerker alert zijn op de beeldspraak die op je huidige werkplek wordt gehanteerd. Je kunt vertrouwd raken met het jargon, maar ook zelf nieuwe beeldspraak introduceren. Daarmee presenteer je jezelf als een originele aanwinst die de platgetreden metaforen van het uitrollen, de speerpunten en de ‘verbinding’ vermijdt. Zo kun je iedere nieuwe situatie zien als een mogelijkheid om jezelf op een originele manier uit te drukken. Dat voorkomt dat je jezelf verliest in de vele jassen die je moet dragen. Het is niet langer schoenmaker blijf bij je leest, maar flexwerker knoop je eigen patchwork.

The post De flexwerker: beeldspreken appeared first on SjaakVane.nl.