Roos van Leary: samengedrag

De Roos van Leary brengt de interactiepatronen van een taakgerichte groep helder in kaart. Of het nu gaat om een strategisch overleg, een reparatieklus of een brainstorm. Het model richt zich uitsluitend op het betrekkingsniveau van de communicatie: op welke manier werken de teamleden samen? De inhoud van het overleg of de klus kan variëren.

Het model onderscheidt twee aspecten: invloed en afstand. In deze Filosofische Bijsluiter ga ik in op het tweede aspect. Wat kenmerkt samen-gedrag?

Samen-gedrag is gericht op het zich verbinden met elkaar, het benadrukt de overeenkomsten. De gesprekspartners laten merken zich te herkennen in elkaars situatie of eigenheid. Ze delen ervaringen en meningen en gebruiken ‘we’ taal. Non-verbaal kun je denken aan een zekere mate van afstemming van bewegingen, mimiek en stemintonatie. Dit gebeurt meestal onbewust. Je kunt dit zien als twee gesprekspartners elkaar toenaderen en elkaars houding spiegelen.

Leary spreekt over ‘tegen’gedrag en ‘samen’gedrag. Tegen-gedrag zal eerder een botsing uitlokken. Het benadrukt de verschillen, het schept hierdoor afstand. ‘Ik ben anders dan jij’. Binnen een overlegsituatie heeft dit (onder meer) te maken met de mate waarin iemand zich ‘tegenover’ de inbreng van anderen opstelt. Dit kan zich bijvoorbeeld uiten in agressief of opstandig gedrag waarbij anderen worden gezien als groepsleden die ‘tegenwerken’ of de ander in een bepaalde richting willen duwen.

Strikt genomen spreekt het model geen waardering uit over de bijdrage van een teamlid. De Roos van Leary spreekt hier over ‘samen-’ en ‘tegen’-gedrag en niet over samen- of tegenwerking.‘Tegen’ is niet per definitie minder geschikt dan ‘samen’. Omdat we de Roos van Leary ook hanteren als instrument om een goede samenwerking te bevorderen, kan dit woord verwarrend werken. Het is dus niet zo dat enige mate van ‘tegen’gedrag het groepsproces belemmert. Competitief gedrag bijvoorbeeld kan standpunten verhelderen en anderen uitdagen wat meer stelling te nemen. In dit verband zou je kunnen spreken van ‘tegenover’ gedrag, waardoor verschillen duidelijk worden.

Wel is het zo dat een goede samenwerking baat heeft bij het vermijden van extremen. Een pittige discussie is prima, maar als het uitloopt op ruzie gaat het mis. Saamhorigheid is prima, maar te veel volgzaamheid leidt tot een mutsige werksfeer. Ook wordt samen- en tegengedrag ten onrechte gelijkgesteld aan vriendelijk of onvriendelijk. Samen-gedrag en vriendschappelijkheid liggen in elkaars verlengde, en het is logisch dat hier ook meer vriendelijk gedrag wordt uitgewisseld. De teamleden lachen meer met elkaar en gedragen zich innemend. Gedrag waarmee iemand zich onderscheid en tegenstand uitlokt kan echter wel degelijk vriendelijk gebracht worden.

Deel deze Filosofische Bijsluiter
Deel dit op LinkedIn
Deel dit op Facebook
Deel dit op Google+
http://www.sjaakvane.nl/roos-van-leary-samengedrag/
Volg Sjaak Vane
2017-02-06T12:34:45+00:00