Jouw Ware Essentie

In de zoektocht naar wie je bent, zijn er ruwweg twee strategieën voor handen: >>hermeneutisch of essentialistisch. In deze Filosofische Bijsluiter belicht ik het essentialistische of kortweg: het essentie-denken. Het wil zeggen dat je op zoek gaat naar een essentie, een onveranderlijke kern die bepaalt wie je als persoon werkelijk bent.

In het verleden was je religie bepalend voor wie je was. De kerk beschreef wat jouw essentie vormde en dit bepaalde wat je lotsbestemming was. Ze schreef voor hoe jouw ziel zich diende te ontwikkelen – of in ieder geval: behoed werd voor verval.

Tegenwoordig is het opnieuw populair om te spreken over Je Ware Kern. Er wordt van uitgegaan dat iedere mens een onvervreemdbaar aspect bezit. Iets wat wezenlijk is voor hem als persoon. Dat we hier op teruggrijpen is zowel begrijpelijk als bedenkelijk. In onze huidige cultuur is er behoefte aan een anker om niet te verdrinken in een eindeloze stroom aan zelfpresentaties. Het hedendaagse individu speelt immers verschillende rollen tegelijkertijd. Hij kan zijn persoonlijkheid copy-pasten, door zich te begeven binnen allerlei verschillende subculturen. Het gevaar om jezelf daarin kwijt te raken is aanwezig.

Het idee van een Ware Kern kun je herleiden tot het Griekse denken (Aristoteles). Het werd geactualiseerd in de Romantiek door de denkbeelden van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778). Hij zag de natuur als een bron om jezelf terug te vinden. De natuur was ongerept, niet bedorven door menselijk ingrijpen. Dit romantisch teruggrijpen op een oorspronkelijke toestand, vind je terug in allerlei vormen van hedendaagse oer-verschijnselen. Het oergevoel, de oerhollandse Batavieren, het oerinstinct, de oerdriften en het oerbrood zijn voorbeelden waarbij niet het nieuwe, maar het oeroude voorgesteld wordt als een zuiverder vorm van bestaan dan het gecultiveerde.

Dit terug-naar-het-oer-idee, beschrijft de ontwikkeling van de persoon als een speurtocht naar een ongerepte kern. Zoek de kinderlijke onschuld die je ooit bezat en waarvan je bent vervreemdt. Het kost misschien wat moeite, maar als je deze hebt gevonden zul je jezelf nooit meer verloochenen. Voortaan ben je 100% jezelf. Personen die hiermee zichzelf gevonden hebben, vaak als de uitkomst van een intensief coachingstraject, behoren tot een andere klasse dan de doorsnee zoekers en zwalkers.

De achterliggende identiteitsopvatting is immers niet die van een persoon-in-wording, maar van een vaststaande oer-identiteit die richting geeft in periodes van verwarring. Het idee van de Ware Kern die alleen maar gevonden en gevolgd hoeft te worden, brengt het gevaar met zich mee dat anderen gaan bepalen wie jij in wezen bent. Of dat je jouw oeropvattingen dwingend oplegt aan anderen. Het essentie denken kan uitlopen op de gefixeerde zendingsdrang van veranderingsgoeroes.

 

Deel deze Filosofische Bijsluiter
Deel dit op LinkedIn
Deel dit op Facebook
Deel dit op Google+
http://www.sjaakvane.nl/essentie-denken/
Volg Sjaak Vane
2017-02-08T18:53:40+00:00